PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Deneyler-Birikimler-geçmiş zaman olurki (2)


ali nejat
09-03-2009, 21:02
Değerli Bisikletseverler;

Bizim "geçmiş zaman olurki" başlıklı yazilar teknik imkansızlık nedeniyle gözden ırak olmaya başlayınca , aynı dönem yazılarını, aynı yazılarin altında değilde, başka basliklarla sürdürmeye karar verdim.

Asagida 34 yillik bir deneyi okuyacaksiniz.Ve gelismis bir ülkedeki yasananlar, o yollardan bizden önce geçenler, bizlere isik tutabilir belirlemesinden yola çikarak kaleme alinmis yazilardir.

Asagidaki yazilar iki bölüm halinde 25 subat ve 15 Mart 2004 tarihlerinde Bisiklet Dünyasi sitesinde ve daha sonrada baska sitelerde yayinlanmistir..Amaç burada soyutça ve temelsiz birlik sözü edenlere seslenmek idi,bisiklet dünyamizdaki degisik egilimlerden ve iliskilerden bahsetmek idi o yillarda.
Simdi de ayni seyi yapiyoruz.
Bu iki yazinin ardindan "Kopusmak" baslikli bir yazi daha yazdik ve bu kez asagidaki Deneyi Tûrkiye'ye uyguladik.."Kopusmak" isimli yaziyi da bir dahaki sefere ayri bir baslikta bisikletseverlere sunmaya çalisacagim..Okuma sabri gösterenlere simdiden tesekkür ederim.
saygilarimla.


"Bisiklet dünyasi"

Değerli Bisiklet Severler;
Aylardır bize ayrılan köşede Dünya'dan da örnekler sergileyerek daha çok Türkiye üzerinde durduk. Bu kaçınılmazdı öyle olması gerekiyordu. Öyle oldu. Aşağı yukarı genel hatlarıyla ne demek istediğimizi açık ve netçe aktardık. Önceleri daha, sıklıkla yazdığımız
yazılarımızı bundan böyle ayda bire indirmeye ve daha çok Dünya'dan bahsetmeye karar verdik. Bu Türkiye'den bahsetmemize tabiiki engel değil. Zaten aktarmaya çalıştığımız her şey sonuçta ülkemiz için olacaktır. Bu arada da MESAJ PANOSU'nda ve FORUM sayfamızda da güncel bir takım konulara değinmeden edemiyoruz.
Şubat ve Mart ayının konusu Montreal şehrinde örgütlenmiş Bisiklet Dünyası.
İsim bizim sitenin ismiyle aynı, ancak bu tamamen bir tesadüf.

Bisiklet Dünyası gelecek yıl 30. uncu yılını kutlayacak. Yani örgüt 1975 de kurulmuş. 20.yılda yazdıkları biz yazıda daha çok yıllar mücadelelerine devam edeceklerini ve bir mucize yarattıklarından söz ediyorlar.
Montrealli Bisikleti Savunma Hareketi Kurucu Robert Silverman'in evinde doğuyor ilk kez 1975 Nisan sonunda. İlk gece 20 kişi bisikletleriyle Robert'in apartmanına geliyorlar toplantı için, ev sahibinin olumsuz bir o kadarda umutsuz ve çaresiz bakışlarına rağmen.

Robert'in karısı İsveç asıllı, bisiklet meselesinde o cesaretlendiriyor.Bisikleti ilk 1969 da Paris'te öğrenciyken keşfediyor Robert."yeni bir keyif kaynağı buldum ve harika bir taşıt aracı ve çok ucuz" diyerek. İkinci el bir bisiklet alıyor ve bisiklet olayına daha bir dört elle sarılıyor.
Yıllar geçtikçe Montreal sokaklarında daha çok bisikletli göze çarpıyor o yıllarda. Ancak, bisikletliler için altyapı yok. Ne park yeri, ne bisiklet yolu ne köprülere geçis nede metroya geçiş yok. Bisikletten yoksun bırakma olgusunun kurbanı gibi hissediyor kendilerini bisikletliler.
Yeni bilinç

Nisan başında, Washington'daki uzak kuzenini ziyarete gidiyor Robert.Bu ziyareti "washington Area Bicycle Coalition" un bürosuna uğramak için fırsat biliyor. Gazetelerinin bir kopyasını alıyor ve" Philadelphia Bicycle Coalition" dan John Dowlin'in telefonuna ulaşıyor.

Eve dönünce, Dowlin'i arıyor çok önemli miktarda materyal gönderiliyor kendisine. Şu ortaya çıkıyorki 1975 de bile dünyanın birçok büyük kentinde bisiklet lobileri yetersiz. Buradan yola çıkarak küresel planda örgütlenmeye gidilmesi gerektiği bilinci doğuyor.

Quebec bölgesindeki bisiklet-turizmi federasyonu ile bağlantıya giriliyor. Ancak bu fikirler pek fazla kabul görmüyor. Ancak Jacques Desjardins isimli bir genç gazetede şunları yazıyor. "Bisiklet sadece keyif veren bir zevk aracı değil aynı zamanda bir taşıt aracıdır".

Robert'in apartmanında her hafta ingilizce düzenli buluşmalar, toplantılar başlıyor. Bu toplantılarda Jacques "Bisiklet Dünyası" adını almalarını öneriyor. Robert de bu ismi seviyor, çünkü konunun, meselenin universalliğini çok iyi tanımlıyor. Ingilizce versiyonunu ise "Citizens on cycles" olarak belirliyorlar.

Bu gruplaşma bu işlerde acemi ve yeni tabiiki. Onlardan öncesine dair bir pratik ve teori yoktu önlerinde.

Haftalık buluşmalar Robert'in apartmanında devam ediyor. Bisikleti taşıt aracı olarak değerlendirmeyenler gruptan ayrılıyorlar.

Biraz bize benziyor değil mi ?

Bu büyülü ismi kendilerine aldıktan sonra aksiyona geçiyorlar. İlk iş olarak Belediye Başkanı Jean Drapeau ve yöneticilere güzel sarı bir bisiklet veriyorlar. CCM "olympic" Bu sarı bisiklet resmi olarak şehir içinde hareket etmelerini sağlıyor. Bu ilk kollektif bisiklet oluyor. Bir akşam üzeri trafikte yarış düzenliyorlar. İki arabanın arasında 2 bisiklet Ve de 31 Mayıs'ta uzun Ste-Catherine sokağında bir büyük gösteri düzenliyorlar.

Bisiklet Dünyası yeni ve taze; medyanın dikkatini çekiyorlar dolayısı ile.

Belediye Başkanı Avrupa'da Olympiklerini satmakla meşgul. Bizimkiler ona bisikleti CCM sarı olimpiki vermeye çalışıyorlar. Kamuoyunun huzurunda Belediyenin önünde bir başka yönetici kabul ediyor sarı bisikleti. Montreal Olimpik Komitesi başkanı. Sonra oğluna hediye ediyor.

Sonra şehir içinde bazı bisikletçiler arabalardan %30 daha hızlı yol aldıklarını gösteriyorlar. Belli bir yolu 8 dakikada alıyorlar. Bu iki taşıt aracının farkını gösteriyor herkese. Tehditkar bir havaya rağmen, 3.000 den fazla bisikletten mahrum bıraktırılmaya çalışılan bisikletli, yüksek sesle "bisikletlilerle dolu bir dostluk şehri" diye haykırarak pedallıyor.

Bu enerji ve yeniliklerle Robert ilk manifestosunu yazıyor, bu tarihi olayın üzerine ve Montreal öğretmenler Birliği dergisinde yayınlanıyor yazısı.

Yurttaşlık komitesi, bisikletlilere ihtiyaçları olmayan bir miktar parayı veriyorlar. Büyük miktarda tişört satın alıyorlar "pedalınızı kaybetmeyin" yazılı tişörtler bunlar.

Bizim "ayağınız pedaldan eksilmesin"e benziyor ama tamamı ile tesadüf tabiiki.

Bir küçük oda kiralıyorlar. Böylece yola koyuluyorlar. İlk kez iş yaratmak için kurulmuş Federal bürodan yardım geliyor. Ve onlara epey destek oluyor. Genç ve taze grup ilk kışını bu yardım sayesinde yaşamını sürdürerek geçiriyor. Bisiklet dünyası yeni daha. Buradan nereye gidecekleri ve Enerjilerini nereye yatırım yapacakları soruları var kafalarında.

-Devamı yakında-

"Bisiklet dünyasi " devamı

Değerli Bisiklet Severler;
Kuruluş Kongresi
Bir sol politik görüşünde temsilcisi olan,müstesna bir organizasyon yeteneğine sahip, Richard Wagman adındaki bisikletçinin önerisi ve ısrarı ile 1977 Mart ayında kurucular kongresi toplanıyor.Aşağı yukarı 70 kişi var ilk kongrede.

Kongrede 4 eğilim var.Teknik eğilim başını R. Jetté ve L.Dorian çekiyor.Reformist eğilim başını J.Desjardins ve J. P. Laberge çekiyor.Devrimci egilim başını R. Wagman ve M. Camuş çekiyor.Ve dördüncü egilim "poético-vélorutionnaire" başını Robert ve Claire Morissette çekiyor.Burada Robert bir kelime oyunu yapıyor.Poético (poétique) en basit şekilde Şiirsel anlamında.Düssel de denebilir.Vélorutionnaire diye bir kelime yok.Ama Revolutionaire (devrimci,ihtilalci) kelimesi içindeki harfler aynen korunup yer değiştirilerek başına da Vélo (vélo-speed= velespit yani bisiklet) kelimesi denk düşürülüp oluşturulmuş bir kelime.Anlamını artık siz bulunuz.Ben Romantik Bisiklet Dönüşümcüleri demeyi uygun buldum.

(Bu mücadelede romantik olunması çok önemli, bu bir anlamda içten ve samimi olmanın bir anlatımı.Olaya kişisel,ticarî vb. değil kollektif,bisiklet çıkarları açısından yaklaşımını ifadesi. Bir şeyleri savunmadan olayı sadece bir keyif aracı olarak görmek aynı zamanda da iddialı olmak ve de bir şeyleri soyut olarak savunmak yerine,bir şeyleri var olan sistem içerisinde dönüştürerek yol almanın ifadesi.Onun için "Romantik Bisiklet Dönüşümcüleri" demeyi daha uygun buldum.)

Sonuçta en çok oyu "Romantik Bisiklet Dönüşümcüleri" alıyor.Reformist eğilim, bisikletin toplumsal olarak arzu edilişi nedeniyle, hükümetin kolaylıkla bisiklete yol açacağına inanıyor.Devrimci eğilim,genel olarak kapitalist sistemin otomobil endüstrisinin iktidarı olduğunu,petrol tekelleri var oldukça ve sistem değişmedikçe bisiklet adına fazla birşey yapılamayacağını ileri sürüyor.Ve bisikletçilerin isçi sınıfı ile birlikte hareket etmelerini savunuyor. Yani olaya bütün boyutlarıyla politikası doğrultusunda yanaşıyor. Romantik Bisiklet Dönüşümcüleri dediğimiz eğilim ise, bisikletlilerin haklarının alınması için mücadele edilmesi gerektiğini söylüyor. Bisikletlilerin hakları meselesi o noktada tarihi bir misyon ve yeni bir bilinci temsil ediyor.

4 Eğilimin liderleri kendi pozisyonlarını savunuyorlar.Teknik ve reformist eğilim eleniyor. Devrimci eğilim ve şiirsel eğilim kalıyor.

Devrimci eğilimin mensubu olduğu politik partinin, politik programı Robert tarafından inceleniyor.Uzun uzun Quebec bölgesinin bağımsızlığından bahsediyorlar.Fransiz dilini savunuyorlar.Kadınların ve homoseksuellerin haklarından bahsediyorlar.Bedava toplu taşımacılığı bile talep ediyorlar.Ama, bisikletlilerin hakları ile ilgili bir tek kelime bile yer almıyor programda.Dolayısıyla bu delegelerin gözü önüne sergilenince en çok oyu "şiirsel bisiklet dönüşümcüleri" alıyor.

Sonuçta beklendiği üzere 3 eğilimin yolları Bisiklet Dünyası ile ayrılıyor ve Bisiklet Dünyasını terk ediyorlar. "Bisiklet Dünyası" nın daha özgül bir kavga vermesi gerektiğine inanan "Romantikler" kalıyor.

Kuruluş kongresi, bisikletlilerin politikalarını ve isteklerini belirlemelerine hizmet ediyor.Montreal bölgesinde ana problem olan ve hiçte adil olmayan bir şekilde uygulanan Metro'ya bisikletle geçisin yasaklanması ile ilgili olarak sorunun çözümü yönünde oy veriyorlar.

1976 da Claire Morissette'in gelişi Bisiklet Dünyası' nın ileri dogru gitmesinde bir atılım oluyor.Morisette çok kısa zamanda, Bisikletli Haklarını Savunma Hareketini çok doğru olarak algılıyor.Yıllar boyu hareketin koordinasyonunu yükleniyor.Becerisi,gönüllü yaklaşımı,sorumluluk duygusu,örgütleyici yeteneği, resmi işlemlerdeki yatkınlığı gözle görünür ve etkili bir bisiklet lobisi'nin yaratılmasında etkin rol oynuyor.Ve edebî uzmanlığıyla hareketin 3 aylık yayınlanan gazetesinde yayın yapıyor,yazılar yazıyor.

Bisiklet Dünyasının ilk 10 yılı , Belediye Başkanı Jean Drapeau'nın otokratik iktidarı ile bisiklete düşmanca yaklaşımı ile uğraşmakla geçiyor.Yerel iktidar ile iletişim pratik olarak mevcut olamıyor.Yazılan mektuplar genellikle cevapsız kalıyor, son yıllarda olduğu gibi bu bir kamuoyu sorunu olmaktan uzak ve bir şehir konseyi olgusu mevcut olamıyor.

Bisikletliler durumu "bisiklet-draması" olarak değerlendiriyor. Bir yandan yıllık gösteriler binlerce kişinin dikkatini çekiyordu.(bizim yıllık Boğaziçi Köprüsü geçişine binlerin katılması gibi) Öte yandan Metro'ya ve köprülere geçiş tamamıyle imkansız durumdadır.Ve genel olarak bir bisikletsizleştirme havası hakimdir .

Metro'da olayı protesto etmek için, vagonlara boyacı merdivenleri ve bisikletlerle biniliyor.Merdivenlere izin veriliyor.Bisikletler durduruluyor.Halbuki bisiklet, merdivenlere göre daha az yer kaplıyor.Böylece su gösterilmiş olunuyor ki,metroda bisiklet yasağı tamamen mantıksız bir seydir.Bu onların St.Laurent nehrini geçmelerinin tek yolu oluyor.Paskalya yortusunda Hz.Musa kılığına giriyorlar ve Tanrı'dan bir mucize yaratmasını talep ediyorlar; su ikiye yarılmalı ve bisikletliler ortasından geçmeliydiler.

Ama bütün bunlar kolayca hakların alınmasına yetmiyor.Daha itibarı metodlara başvuruluyor.Altı Bisiklet Dünyası üyesi, bisikletleriyle girdikleri metro vagonunda tutuklanıyorlar (bilinçli olarak).Yargıç onları suçlu buluyor belediye mahkemesinde.Ancak, karar temyiz edilince,Quebec Yüksek temyiz mahkemesi suçu kaldırıyor ve böylece metro'ya bisikletle geçiş imkanı doğmuş oluyor.Önceleri sadece hafta sonları olan metroya geçiş hakkı daha sonra hafta içinde de uygulanarak kesinleştiriliyor.

Ayrıca, St-Laurent nehrini geçmek için metro tek yasal yol değil. Eger yerel ve genel yönetim biraz iyi niyetli olaya yaklaşır ise, başka çaresi de var.Bu çözüm Notre Dame adası ile St-Laurent'in güney kenarına yaptırılmış bisiklet yolu ile bağlantılı çok basit bir kara yolunun inşa edilmesi .

Israrla sürdürülen taleplerin sonunda 18 Bölge milletvekilinin baskısıyla yazılı cevaplar elde ediliyor. Belediye meclislerinde olay görüşülüyor,.Sonuç olarak; tam yerel seçimler öncesi Quebec Hükümeti ve Montreal Belediyesi yakında yolun yapılacağını ve bedeli olan miktarın paylaşılacağını açıklıyor. İlkbaharda artık yeni yollarında pedallamak imkanı doğuyor bisikletçilere.